Dialetto tabarchinoxP p3eOode
| Dialetto tabarchin dialettu tabarkin | |
| |
| Parlâ in | Italia |
| Region | Sardegna |
| Parlâ da | 10.000 |
| Famìggia lengoistega | Lengue indoeuropee Gruppo Italico |
| Léngoa ofiçiâ de | – |
O Tabarchin (in tabarchin: tabarkin) o l'e 'na variante da lengoa ligure parlâ inta zöna de Carlofòrte, inta Sardegna do ponente, lontan da çitæ de Zena. O l'é parlòu da 10.000 personn-e.
Stöia[modìfica | modìfica wikitèsto]
O nomme de Tabarchin o vegne da l'izoa de Tabarca, zu in Àfrica, sùbito de d’âto a-a Tunizîa, dove stava di pegeixi, ciù che âtro apreuvo a pescâ o coâllo. Gh’en stæti da-o 1540 a-o 1742.
Tutt’assemme a-o Bey di Turchi o no gh’è anæto ciù ben d'aveighe di Zeneixi cristien coscì inte seu tære, e o gh’à ordenòu d’anâsene ciù fito poscìbile. Segûo a Zena no se ghe poeiva anâ; lì o spaçio o l'è senpre stæto pöco, e i Tabarchin doveivan çercâlo inte quarche pòsto neuo.
E coscì o Re da Sardegna Carlo Feliçe o ghe dà a mente a-i pövei Tabarchin desperæ, e into 1745 o ghe proponn-e d’anâ inte l’izoa de San Pê. E coscì i Tabarchin, pegeixi d’orìgine e nòrdaficæn de proveniensa, an pigiòu e strasæ e a lengoa e î an portæ inte n'âtra izoa, dove no gh’ea ninte ma a l'ea tæra di cristien, e an comensòu torna a travagiâ.
Comme o diva anche o Luchetto, i zeneixi lì donde van, pe primma cösa n'âtra Zena ghe fan. Defæti i Tabarchin pe primma cösa an fondòu 'na neua çitæ, con dâghe o nomme do Re ch’o î aveiva liberæ.
E coscì ancon a-a giornâ d'ancheu a Carlofòrte se parla a lengoa ch'a l'è nasciûa a Zena, a l'è pasâ pe Tabarca e a l'è finîa a Carlofòrte, parlâ da-i Zeneixi de Sardegna.
O verbo êse (scrîto in tabarchìn)[modìfica | modìfica wikitèsto]
Infinîto
Ésse
Indicatîvo
Prezénte:
- Mi sun
- Ti t'è
- Le u l'è
- Niotri sémmu
- Viotri sài
- Liotri sun/en
Inperfètto:
- Mi èa
- Ti t'èi
- Lé u l'èa
- Niotri ému
- Viotri éi
- Liotri éan
Futûro sénplice:
- Mi saiò
- Ti ti saié
- Lé u saiò
- Niotri saiému
- Viotri saiài
- Liotri saian
Pasâto Pròscimo:
- Mi sun stetu
- Ti t'è stetu
- Lè u l'è stetu
- Niotri sémmu steti
- Viotri sài steti
- Liotri sun / En steti
Trapasâto pròscimo:
- Mi éa stetu
- Ti t'éi stetu
- Lé u l'éa stetu
- Niotri ému steti
- Viotri éi steti
- Liotri éan steti
Colegamenti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Comunitæ Tabarchinn-a (Enciclopedia-dell'Italiano)/
 Léngoa lìgure (Zenéize) |
|
|---|---|
| Variànti | Aghjaccinu · Brigašc · Bunifazzin · Figon † · Lìgure dra Val Burmia · Lìgure de Gibiltæra † · Lìgure de Nêuva Tabarca † · Mentunascu · Munegascu · Nuvaize · Ruiascu · Savuneize · Spezin · Tabarchin · Tendasco · Ventemigliusu |
| Grafîe | Brigašca · Bunifazzina · Clascica · Grafîa de Ettore Barbi · Grafîa ofiçiâ · Ortografia in u · Ortografia do De André · Monegasca · Tabarkin-a/Tabarchiňa · Tradiçionâ |