ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ_omP утipво е
| ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ ساغر صدیقی | |
|---|---|
| ਜਨਮ | ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਤਰ 1928 ਅੰਬਾਲਾ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 19 ਜੁਲਾਈ 1974 (ਉਮਰ 46) ਲਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ |
| ਕਿੱਤਾ | ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ |
| ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ | ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ |
| ਵਿਧਾ | ਗ਼ਜ਼ਲ, ਨਜ਼ਮ, ਮੁਕਤ ਕਾਵਿ |
ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਤਰ (1928–1974) (ਤਖ਼ੱਲਸ ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ ਉਰਦੂ:ساغر صدیقی) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਰਬਾਦ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਇਕੱਲ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਖੀਰ ਦਮ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ। ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵੀ ਉਸੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਥੇ ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।[1][2][3]
ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]
ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਤਰ محمد اختر ) ਦਾ ਅਸਲ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਅੰਬਾਲੇ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ 1928 ਨੂੰ ਅੰਬਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।[4][5] ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ।[6] ਘਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆਕੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਕੰਘੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਦਿਨ ਭਰ ਕੰਘੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਉਸੇ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ 14, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ੱਲਸ ਨਾਸਿਰ ਮਜ਼ਾਜ਼ੀ ਥਾ ਲੇਕਿਨ ਜਿਲਦ ਹੀ ਇਸੇ ਛੋੜ ਕਰ ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ ਹੋ ਗਏ।
ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਅਸਲ ਚੜ੍ਹਾਈ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੜੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਸੱਦੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ "ਲੜਕਾ" (ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ) ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਇਸੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੋਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਤਰੰਨਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੱਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਉਸ ਨੇ ਸਹੀ ਮਾਹਨਿਆਂ ਚ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]
- ↑ http://www.urdupoetry.com/siddiqui.html
- ↑ Video on ਯੂਟਿਊਬ
- ↑ http://www.urduchain.com/poetry/saghar/index.html
- ↑ http://www.pakistan.web.pk/threads/sagar-siddiqui-biography.5118/
- ↑ Paracha, Nadeem (8 June 2014). "Saghar Siddiqui: A man, his demons and his dog" (Sunday Magazine). The Dawn. Retrieved 9 June 2014.
- ↑ http://www.urduyouthforum.org/biography/Saghar_Siddiqui____biography.php